Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε η ημερίδα «OpenDataDay 2026 | Τα Ανοικτά Δεδομένα ως θεμέλιο για την Πληροφόρηση, την Υγεία και την Πολιτιστική Κληρονομιά στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης», η οποία συγκέντρωσε ακαδημαϊκούς, ερευνητές, επαγγελματίες της πληροφορικής, εκπροσώπους πολιτιστικών οργανισμών και δημοσιογράφους. Στόχος της εκδήλωσης ήταν η ανάδειξη του ρόλου των ανοικτών δεδομένων ως βασικού πυλώνα για την ενίσχυση της γνώσης, της διαφάνειας και της καινοτομίας σε κρίσιμους τομείς της σύγχρονης κοινωνίας.


Η εκδήλωση άνοιξε με τον πρόλογο του Χαράλαμπου Μπράτσα, Επίκουρου Καθηγητή του Τμήματος Μηχανικών Πληροφορικής και Ηλεκτρονικών Συστημάτων του ΔΙΠΑΕ και Προέδρου του Ιδρύματος Ανοικτής Γνώσης Ελλάδας, ο οποίος υπογράμμισε τη σημασία των ανοικτών δεδομένων ως εργαλείου δημοκρατίας, συνεργασίας και επιστημονικής προόδου. Παράλληλα, τόνισε ότι η εποχή της τεχνητής νοημοσύνης καθιστά ακόμη πιο κρίσιμη τη διαθεσιμότητα αξιόπιστων, διαφανών και επαναχρησιμοποιήσιμων δεδομένων.

Στη συνέχεια απηύθυναν σύντομους χαιρετισμούς εκπρόσωποι της ακαδημαϊκής και θεσμικής κοινότητας. Ο Αθανάσιος Θανόπουλος, Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Αρχής, ανέδειξε τη σημασία των ανοικτών δεδομένων για τη χάραξη τεκμηριωμένων πολιτικών σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ο Πρύτανης του ΔΙΠΑΕ Σταμάτης Αγγελόπουλος, ο Αντιπρύτανης Κωνσταντίνος Διαμαντάρας, ο Κοσμήτορας της Πολυτεχνικής Σχολής Δημήτριος Παπακώστας και ο Πρόεδρος του Τμήματος Μηχανικών Πληροφορικής και Ηλεκτρονικών Συστημάτων Ευστάθιος Αντωνίου υπογράμμισαν τον ρόλο των πανεπιστημίων στην προώθηση της ανοικτής επιστήμης, της τεχνολογικής καινοτομίας και της διάχυσης της γνώσης στην κοινωνία.

Η πρώτη ομιλία της ημερίδας πραγματοποιήθηκε από τον Λάμπρο Δερμεντζόγλου, IT Engineer στο Νοσοκομείο Παπαγεωργίου, με θέμα τη δευτερογενή αξιοποίηση δεδομένων υγείας. Η παρουσίαση ανέδειξε τον τρόπο με τον οποίο τα δεδομένα που παράγονται στην καθημερινή κλινική πρακτική μπορούν, υπό κατάλληλες συνθήκες προστασίας προσωπικών δεδομένων και ηθικών αρχών, να αξιοποιηθούν για έρευνα, βελτίωση των υπηρεσιών υγείας και παραγωγή νέας επιστημονικής γνώσης σε παγκόσμιο επίπεδο.

Ακολούθησε η κεντρική ομιλία του δημοσιογράφου, συγγραφέα και εκδότη του ThePressProject Κωνσταντίνου Πουλή, με θέμα την παραπληροφόρηση και τη λογοδοσία στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης. Στην παρέμβασή του αναφέρθηκε στις νέες προκλήσεις που δημιουργούν οι αλγόριθμοι και τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης στη διάδοση της πληροφορίας, τονίζοντας ότι η διαφάνεια, η πρόσβαση σε δεδομένα και η ανεξάρτητη δημοσιογραφία αποτελούν κρίσιμα εργαλεία για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης.


Μετά το διάλειμμα, η ημερίδα συνεχίστηκε με την ομιλία του Δημήτρη Κοτζίνου, Καθηγητή Computer Science στο ETIS Lab και στο CY Cergy Paris University, ο οποίος παρουσίασε την ευρωπαϊκή πρωτοβουλία European Collaborative Cloud for Cultural Heritage. Η παρουσίαση ανέδειξε τις δυνατότητες που προσφέρουν οι ανοικτές ψηφιακές υποδομές για την τεκμηρίωση, διατήρηση και επαναχρησιμοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς και τη συμβολή τους στην ανάπτυξη νέων ερευνητικών εργαλείων και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.


Η ημερίδα ολοκληρώθηκε με πάνελ συζήτησης με τίτλο «Ανοικτά Δεδομένα και Τεχνητή Νοημοσύνη στην Πολιτιστική Κληρονομιά». Στη συζήτηση συμμετείχαν ο Ξενοφών Ζαμπούλης, Διευθυντής Ερευνών στο Ινστιτούτο Πληροφορικής του Ιδρύματος Έρευνας και Τεχνολογίας, ο Μιχάλης Γερόλιμος, Προϊστάμενος Τμήματος Καταλόγων της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος, η Αφροδίτη Μάλλιαρη, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στο Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας, Αρχειονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης του ΔΙΠΑΕ, και ο Φίλιππος Μπακιρτζόγλου, CTO της ViLabs. Οι συμμετέχοντες ανέπτυξαν διαφορετικές οπτικές για τη σχέση μεταξύ ανοικτών δεδομένων, τεχνητής νοημοσύνης και πολιτιστικών οργανισμών, αναδεικνύοντας τόσο τις ευκαιρίες όσο και τις προκλήσεις που προκύπτουν για τη διαχείριση, την τεκμηρίωση και την αξιοποίηση του πολιτιστικού αποθέματος. Τον συντονισμό της συζήτησης και του διαλόγου με το κοινό είχε ο Κοσμάς Παναγιωτίδης, Υπεύθυνος Επικοινωνίας του Ιδρύματος Ανοικτής Γνώσης Ελλάδος.


Η ημερίδα ανέδειξε τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ ακαδημαϊκής κοινότητας, δημόσιων φορέων, πολιτιστικών οργανισμών και της κοινωνίας των πολιτών για την αξιοποίηση των ανοικτών δεδομένων. Παράλληλα, κατέδειξε ότι στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης η πρόσβαση σε ποιοτικά, αξιόπιστα και διαλειτουργικά δεδομένα αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την προώθηση της γνώσης, την ενίσχυση της διαφάνειας και την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.