Κατανοώντας τι σημαίνει ανοικτά δεδομένα και γιατί είναι σημαντικά
ΑΝΟΙΚΤΗ ΓΝΩΣΗ ΕΙΝΑΙ ΟΠΟΙΟΔΗΠΟΤΕ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ, ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ Ή ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΟΥΝ, ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΟΥΝ ΚΑΙ ΔΙΑΝΕΜΗΘΟΥΝ ΧΩΡΙΣ ΚΑΝΕΝΑ ΝΟΜΙΚΟ, ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ Ή ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ.
Ανοιχτά είναι τα δεδομένα που μπορούν ελεύθερα να χρησιμοποιηθούν, να επαναχρησιμοποιηθούν και να αναδιανεμηθούν από οποιονδήποτε – υπό τον όρο να γίνεται αναφορά στους δημιουργούς και να διατίθενται, με τη σειρά τους, υπό τους ίδιους όρους.
Ο πλήρης ορισμός, που βρίσκεται στο Open Definition, προσφέρει περισσότερες πληροφορίες. Συνοψίζοντας τις σημαντικότερες:
Τα δεδομένα πρέπει να είναι διαθέσιμα αυτούσια, να έχουν ένα λογικό κόστος αναπαραγωγής, και κατά προτίμηση να είναι διαθέσιμα για λήψη από το Διαδίκτυο. Επίσης, πρέπει να είναι διαθέσιμα σε κάποια μορφή πρακτικά αναγνώσιμη.
Τα δεδομένα θα πρέπει να είναι διαθέσιμα υπό όρους που επιτρέπουν την επαναχρησιμοποίηση και την αναδιανομή τους, συμπεριλαμβανομένης και της ανάμειξης με άλλα σύνολα δεδομένων.
Καθένας πρέπει να μπορεί να χρησιμοποιήσει, να επαναχρησιμοποιήσει και να αναδιανείμει τα δεδομένα. Δεν πρέπει αυτά να υπόκεινται σε διακρίσεις με βάση τον τομέα δραστηριότητας ή τα πρόσωπα και τις ομάδες.
Έχουμε καθορίσει το πρότυπο για την πραγματικά ελεύθερη και ανοικτή διάδοση της πληροφορίας με το Open Definition.
«Ανοικτή Γνώση» είναι οποιοδήποτε περιεχόμενο, πληροφορία ή δεδομένα, τα οποία οι άνθρωποι ελεύθερα χρησιμοποιούν, επαναχρησιμοποιούν και αναδιανέμουν – χωρίς κανένα νομικό, τεχνολογικό ή κοινωνικό περιορισμό.
Ελεύθερη και Ανοικτή πρόσβαση στο περιεχόμενο
Ελευθερία στην αναδιανομή του περιεχομένου
Ελευθερία στην επαναχρησιμοποίηση του περιεχομένου
Κανένας περιορισμός βάσει του ποιος είναι ο καθένας ή του πεδίου δράσης του
Η Ανοικτή Γνώση είναι αυτό που προκύπτει από τα ανοικτά δεδομένα όταν είναι χρήσιμα, εύχρηστα και χρησιμοποιούνται. Έτσι Ανοικτή Γνώση ενδυναμώνει – μας βοηθά να πυροδοτήσουμε αλλαγές και να βελτιώσουμε τον κόσμο.
Αν κάποιος αναρωτιέται γιατί είναι τόσο σημαντικό να είναι σαφές τι σημαίνει Ανοιχτά Δεδομένα και σε τι είναι χρήσιμος αυτός ο ορισμός, υπάρχει μια απλή απάντηση: η διαλειτουργικότητα.
Η διαλειτουργικότητα δηλώνει τη δυνατότητα διαφορετικών συστημάτων να λειτουργούν μαζί (διαλειτουργούν). Σε αυτή τη συγκεκριμένη περίπτωση, γίνεται αναφορά στη δυνατότητα να διαλειτουργούν –ή να αναμειγνύουν- διαφορετικά σύνολα δεδομένων.
Η διαλειτουργικότητα είναι σημαντική επειδή επιτρέπει στις διαφορετικές συνιστώσες να λειτουργούν μαζί. Αυτή η δυνατότητα διαμοίρασης και σύνδεσης συνιστωσών έχει θεμελιώδη σημασία για τη δόμηση μεγαλύτερων και πιο πολύπλοκων συστημάτων.
Χωρίς τη δυνατότητα διαλειτουργικότητας αυτό γίνεται σχεδόν αδύνατο – απόδειξη η διάσημη ιστορία του Πύργου της Βαβέλ, όπου η αδυναμία επικοινωνίας (διαλειτουργίας) οδήγησε στην ολοκληρωτική κατάρρευση της προσπάθειας οικοδόμησής του.
Ο πυρήνας της «κοινής ωφέλειας» που βρίσκεται σε δεδομένα (ή κώδικα) έγκειται στο γεγονός ότι ένα τμήμα ανοικτού υλικού που περιέχουν μπορεί να αναμειχθεί με άλλο ανοικτό υλικό. Αυτή η διαλειτουργικότητα είναι το απαραίτητο κλειδί για τη πραγματοποίηση των κύριων πρακτικών πλεονεκτημάτων της έννοιας «Ανοικτά».
Οι αναγνώστες αυτού του εγχειριδίου έχουν ήδη διαβάσει αρκετά παραδείγματα από διαφορετικά είδη δεδομένων που είναι ή μπορούν να γίνουν «Ανοιχτά» – και θα διαβάσουν περισσότερα παραδείγματα, παρακάτω. Ωστόσο, θα ήταν χρήσιμο να γίνει, σε αυτό το σημείο, μία σύντομη σκιαγράφηση των ειδών των δεδομένων που είναι ή που μπορεί να είναι ανοιχτά – και, εξίσου σημαντικό είναι να αναφερθούν ποια δεδομένα δε μπορούν να είναι «Ανοιχτά».
Όταν «ανοίγει» κάποιος τα δεδομένα, στο επίκεντρο πρέπει να βρίσκονται μόνο μη-προσωπικά δεδομένα, δηλαδή δεδομένα που δεν περιέχουν πληροφορίες για συγκεκριμένα άτομα.
Ένας σαφής ορισμός για την έννοια «Ανοιχτά» εγγυάται ότι, όταν κάποιος θα έχει δύο ανοιχτά σύνολα δεδομένων από δύο διαφορετικές πηγές, θα είναι σε θέση να τα συνδυάσει και, επίσης, εγγυάται ότι αποφεύγουμε το δικό μας Πύργο της Βαβέλ: πολλά δεδομένα αλλά περιορισμένη ή καθόλου δυνατότητα για το συνδυασμό τους σε μεγαλύτερα συστήματα, όπου αναδεικνύεται η πραγματική τους αξία.